U-Multirank và các trường Đại học châu Mỹ Latinh

Ana García De Fanelli

Ana García de Fanelli là học giả nghiên cứu cao cấp tại Hội đồng Quốc gia Nghiên cứu Khoa học và Công nghệ, Trung tâm nghiên cứu của Nhà nước và Xã hội ở Buenos Aires, Argentina. E-mail: anafan@cedes.org.

Cuộc khảo sát U-Multirank đầu tiên được tiến hành vào năm 2014. Đó là một cách tiếp cận đa chiều định hướng người dùng để xếp hạng giáo dục đại học quốc tế. Bảng này xếp hạng hơn 850 trường đại học trên toàn thế giới, một số trường nằm ở châu Mỹ Latinh. Sáng kiến này được Liên minh châu Âu hỗ trợ thực hiện. Không giống như các bảng xếp hạng quốc tế khác, chẳng hạn như Academic Ranking of World Universities (ARWU) hoặc bảng xếp hạng đại học của Times Higher Education (THE) với trọng tâm chủ yếu là đánh giá hoạt động nghiên cứu, U-Multirank giải quyết một cách đa chiều về hoạt động giáo dục đại học, như dạy và học, chuyển giao tri thức, quốc tế hóa và sự tham gia vào các hoạt động trong khu vực. Ngoài ra và cũng là quan trọng nhất, người dùng có thể chọn những lĩnh vực hoạt động mà mình quan tâm để so sánh các trường đại học với nhau. Ngoài các dữ liệu thường được sử dụng bởi bảng xếp hạng quốc tế khác, chẳng hạn như trắc lượng thư mục và cơ sở dữ liệu sáng chế, U-Multirank thu thập thông tin do các trường cung cấp (thông qua bảng câu hỏi về trường) và từ sinh viên (thông qua khảo sát của sinh viên tại các trường đại học tham gia).

U-Multirank giải quyết một cách đa chiều về hoạt động giáo dục đại học, như dạy và học, chuyển giao tri thức, quốc tế hóa và sự tham gia vào các hoạt động trong khu vực.

Thật không may, thông tin về các chỉ số mang tính phi nghiên cứu chỉ có sẵn ở một vài trường đại học châu Mỹ Latinh. Bài viết này thảo luận về việc làm thế nào nhiều trường đại học châu Mỹ Latinh có thể tham gia vào sáng kiến thú vị và cần thiết này trong một tương lai gần. Các dự án tương tự ở châu Mỹ Latinh đang được thảo luận kèm theo việc phân tích cách thức có được dữ liệu trả lời bộ câu hỏi theo yêu cầu của U-Multirank với từng trường.

Kinh nghiệm tương tự ở châu Mỹ Latinh

Để đáp ứng các bảng xếp hạng quốc tế định hướng nghiên cứu, các trường đại học châu Mỹ Latinh đã bắt đầu tham gia vào các dự án quốc gia và quốc tế, nhằm cung cấp dữ liệu và các chỉ số trên nhiều khía cạnh hoạt động và kết quả đầu ra của trường.

Hệ thống thông tin tích hợp cho các tổ chức giáo dục đại học ở châu Mỹ  Latinh  dành  cho lĩnh vực giáo dục đại học chung với châu Âu (INFOACES – The Integrated Information System for Higher Education Institutions in Latin America for the Common Higher Education Area with Europe), được tài trợ bởi Ủy ban châu Âu trong chương trình Đào tạo Hàn lâm Mỹ Latinh (ALFA), có mục tiêu tương tự như U-Multirank. Mạng lưới bao gồm 33 đối tác đến từ 23 quốc gia (18 ở châu Mỹ Latinh và 5 ở châu Âu). Trường Đại học Bách khoa Valencia (Tây Ban Nha) điều phối dự án này.

Trang web INFOACES cung cấp cho người dùng các thông tin cơ bản về các trường đại học và trang web của họ, danh sách các bằng cấp của các ngành học, tổng số sinh viên (hoặc số lượng sinh viên theo học mỗi ngành học nếu dữ liệu có sẵn) và số lượng giảng viên của trường. Các trường đại học là thành viên của mạng có thể truy cập vào một cơ sở dữ liệu riêng với các thông tin bổ sung hỗ trợ cho các quyết định quản lý. Họ cũng có quyền truy cập vào hệ thống PROFLEX (The Flexible Professional in the Knowledge Society), là một nền tảng để triển khai việc giám sát sinh viên đã tốt nghiệp thông qua các cuộc điều tra trực tuyến.

Mặc dù chỉ giới hạn cho các tổ chức giáo dục đại học Mexico, cơ sở dữ liệu EXECUM (Nghiên cứu So sánh các trường Đại học Mexico) được Universidad Nacional Autónoma de México tạo lập, cung cấp một góc nhìn sâu sắc về các khía cạnh bổ sung trong hoạt động của các trường. Trang web này cung cấp cho người dùng thông tin so sánh về giảng dạy, nghiên cứu và tài chính. Nó thậm chí còn cung cấp các kết quả cụ thể liên quan đến các chính sách đảm bảo chất lượng của Mexico, chẳng hạn như các chương trình được kiểm định và số lượng các nhà nghiên cứu thuộc Hệ thống nghiên cứu viên quốc gia (SNI). Trong EXECUM có một số lĩnh vực được cung cấp thông tin chi tiết, chẳng hạn như khoa học và công nghệ, các lĩnh vực khác như quá trình giảng dạy và đầu ra thì có ít thông tin hơn.

Dữ liệu yêu cầu trong bảng câu hỏi với trường

Sáng kiến ở châu Mỹ Latinh hiện tại là một điểm khởi đầu tốt để tích cực đưa các tổ chức giáo dục đại học vào U-Multirank. Nhưng dữ liệu theo yêu cầu của bảng câu hỏi về đầu vào, đầu ra và nguồn tài chính thì khó có thể có được từ hầu hết các trường đại học.

Ví dụ, dữ liệu đầy đủ về sinh viên quốc tế tại mỗi trường (sinh viên nước ngoài đến học hoặc đến tham gia trong các chương trình giao lưu quốc tế) hiếm khi có sẵn, số lượng sinh viên đi thực tập và số lượng sinh viên tốt nghiệp trong thời gian học tập tiêu chuẩn cũng thế. Đối với sinh viên tốt nghiệp, với các trường đại học châu Mỹ Latinh – ngoài một số trường ở Chile – thường thiếu một hệ thống theo dõi để biết được các cựu sinh viên đang tiếp tục học hoặc đã đi làm. Một số trường đại học châu Mỹ Latinh có hệ thống giám sát sinh viên tốt nghiệp cho một số loại bằng cấp nhất định, nhưng điều này không được thực hiện một cách có hệ thống. Một số dữ liệu về tài chính cũng rất khó để có được, đặc biệt là tổng doanh thu của các trường cho mỗi hạng mục (ngân sách cơ bản, học phí, thu nhập bên ngoài từ hoạt động nghiên cứu, thu nhập từ các hợp đồng chuyển nhượng bản quyền). Điều này lại càng đặc biệt khó khăn với các trường đại học tư. Cuối cùng, thực sự không rõ là kinh phí của các trường đại học châu Mỹ Latinh được phân bổ giữa nghiên cứu, giảng dạy và các hoạt động chuyển giao tri thức như thế nào.

Tất nhiên, chúng ta cần thấy rằng số lượng và chất lượng số liệu thống kê về giáo dục đại học tại châu Mỹ Latinh là khác nhau tùy theo quốc gia và thậm chí tùy từng trường.

Kết luận

Khó khăn trong việc thu thập dữ liệu của các trường đại học châu Mỹ Latinh không có nghĩa là họ không thể tham gia vào U-Multirank hoặc các hệ thống tương tự khác nhằm cải thiện tính minh bạch về giáo dục đại học trong tương lai. Để đạt được mục tiêu này, cần có các chính sách khuyến khích phù hợp (tăng lợi ích tiềm năng, giảm chi phí minh bạch hóa) cho các trường đại học tham gia. Các trường đại học cũng cần đảm bảo nguồn nhân lực, tài chính và công nghệ phù hợp để tạo ra được các thông tin này.

Hệ thống giáo dục đại học có những đặc điểm của hàng hóa công, nó không độc quyền và không mang tính cạnh tranh. Nếu giáo dục đại học mang tính chất hàng hóa công thì chính phủ phải có trách nhiệm đảm bảo cho việc cung cấp thông tin về dịch vụ này. Không chắc rằng mỗi trường đại học châu Mỹ Latinh sẽ chủ động tạo ra đủ dữ liệu có chất lượng để đáp ứng nhu cầu xã hội về thống kê giáo dục đại học. Đặc biệt, không chắc họ sẽ duy trì nỗ lực thường xuyên để thu thập dữ liệu về giảng dạy, về đầu ra và về quốc tế hóa. Để thực hiện trách nhiệm của mình, chính phủ các nước châu Mỹ Latinh phải tham giavào công việc mang tính đổi mới này, khuyến khích các trường đại học bằng các cơ chế tài chính và các ưu đãi khác để tạo lập thông tin dựa trên các chỉ số hiệu quả hoạt động đại học và công bố chúng một cách thường xuyên. ■